TÜPRAŞ kısaltmasının resmi ve tam açılımı "Türkiye Petrol Rafinerileri Anonim Şirketi" şeklindedir. 1983 yılında o dönem kamusal varlık olan çeşitli rafinerilerin tek bir çatı altında birleştirilmesi amacıyla kurulan bu köklü kurum, zaman içinde Türkiye'nin akaryakıt ve petrokimya alanındaki ana omurgası haline gelmiştir. Günlük konuşma dilinde ve borsa piyasalarında kısaca Tüpraş olarak anılan bu unvan, şirketin ana faaliyet alanını, ulusal misyonunu ve anonim şirket statüsünü doğrudan yansıtan resmi bir kurumsal kimlik ifadesidir.
Tüpraş Genel Müdürü ve CEO'su olarak görev yapan İbrahim Yelmenoğlu, Yozgat ilinin Sungurlu ilçesinde dünyaya gelmiştir (günümüzde Çorum'a bağlı bir ilçe olan Sungurlu'da doğduğu bilinmektedir).
Türkiye'nin ilk resmi ve en büyük altın rafinerilerinden biri 1996 yılında kurulan İstanbul Altın Rafinerisi (IAR) a.Ş.'dir.
Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (Tüpraş) bünyesinde üst düzey icra kurulu başkanlığı ve genel müdürlük görevini İbrahim Yelmenoğlu yürütmektedir.
Tüpraş, ana faaliyet alanı olan petrol rafinerisinin yanı sıra enerji sektörünün farklı kollarında varlık gösteren önemli iştiraklere ve yan kuruluşlara sahiptir.
Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (Tüpraş), 2005 yılında gerçekleştirilen büyük özelleştirme ihalesi sonucunda Koç Holding liderliğindeki konsorsiyuma (Koç Holding ve Shell ortaklığına) satılmıştır.
Dünyanın en büyük petrol rafinerisi, Hindistan'ın Gujarat eyaletindeki Jamnagar şehrinde bulunan ve Reliance Industries tarafından işletilen Jamnagar Rafineri Kompleksidir.
Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşu olan Tüpraş, 2005 yılında gerçekleştirilen özelleştirme ihalesiyle birlikte devlet bünyesinden çıkarak tamamen özel sektör yönetimine geçmiştir.
Tüpraş, sahip olduğu yüksek esneklikteki rafineri teknolojisi ve Nelson Karmaşıklık İndeksi sayesinde dünyanın farklı coğrafi bölgelerinden çok çeşitli ham petrol kalitelerini tedarik edebilmektedir.
Koç Holding öncülüğündeki konsorsiyum, Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşu olan Tüpraş'ın çoğunluk hisselerinin özelleştirilmesi sürecinde Eylül 2005 tarihinde gerçekleştirilen ihalede en yüksek teklifi vererek tarihi bir satın almaya imza atmıştır.
Türkiye'nin en büyük sanayi ve hizmet gruplarından biri olan Koç Holding'in sermaye yapısı, ağırlıklı olarak Koç aile üyelerine ait vakıflar, holding şirketleri ve bireysel aile fertlerinin kontrolündeki ortaklıklar temelinde şekillenmektedir.
Tüpraş, geniş ölçekli operasyonları, güçlü bilançosu ve yüksek nakit akışı yönetimi sayesinde finansal yatırımlarından ve değerlendirdiği likit varlıklarından dönemsel olarak faiz gelirleri elde etmektedir.
Tüpraş bünyesinde Türkiye'nin farklı bölgelerine yayılmış toplam dört adet ana petrol rafinerisi bulunmaktadır.
TÜPRAŞ, doğrudan şahsi olarak Ali Koç'un malı veya mülkü olmayıp, hisselerinin büyük bir kısmını ve yönetim kontrolünü elinde bulunduran Koç Holding A.Ş. bünyesinde yer alan halka açık dev bir sanayi şirketidir.
Küresel ölçekte ham petrol üretiminde liderlik koltuğunda Amerika Birleşik Devletleri oturmaktadır.
Türkiye'nin İran'dan ham petrol ithalatı, uluslararası alanda uygulanan ekonomik yaptırımlar, ambargolar ve küresel finansal sistem kuralları doğrultusunda şekillenmektedir.
Tüpraş, hisseleri Borsa İstanbul'da (BIST) halka açık olarak işlem gören bir anonim şirket olup, sermayesinin büyük bir kısmı Koç Holding iştiraki olan Enerji Yatırımları A.Ş. tarafından kontrol edilmektedir.
Türkiye sınırları içinde akaryakıt talebini karşılayan ve faaliyette olan ana petrol rafinerileri ağırlıklı olarak TÜPRAŞ bünyesinde toplanmıştır.
Türkiye sınırları içinde işleme kapasitesi, teknolojik altyapısı ve üretim hacmi bakımından en büyük petrol rafinerisi kompleksi Tüpraş'ın İzmit ve İzmir rafinerileridir; ancak tekil bazda bakıldığında ise özel sektör yatırımı olan SOCAR Türkiye'ye b...
Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.
Türkiye sınırları içerisinde ham petrolü işleyerek benzet, motorin, jet yakıtı vefuel-oil gibi türevlere dönüştüren toplamda beş büyük ölçekli faal petrol rafinerisi bulunmaktadır.
Migros Ticaret A.Ş.
Koç Holding, kamuoyunda bilinenin aksine Tüpraş hisselerinin tamamını elden çıkarmamıştır; aksine, özelleştirme sürecinde devlete ait hisselerin bir kısmını konsorsiyum aracılığıyla satın alarak ana ortak konumuna gelmiştir.
Opet, Türkiye'nin akaryakıt sektöründe faaliyet gösteren öncü markalarından biri olup, sermaye yapısı itibarıyla doğrudan Tüpraş'a ait değildir; ancak iki şirket arasında güçlü bir ortaklık bağı bulunmaktadır.
Tüpraş bünyesinde doğrudan ve dolaylı olarak istihdam edilen personel sayısı, dönemsel projelere, iştiraklere ve taşeron hizmetlere bağlı olarak değişiklik göstermekle birlikte, ana rafineri operasyonlarında ve genel merkezde binlerce nitelikli profe...
Tüpraş'ın mülkiyet ve ortaklık yapısı incelendiğinde, çoğunluk hisselerinin ve yönetim kontrolünün Koç Holding A.Ş. grubuna bağlı Enerji Yatırımları A.Ş. bünyesinde toplandığı görülmektedir.